Παρασκευή, 21 Ιουλίου 2017

Μήπως υποτιμούμε την αξία ενός καλού εικονογραφημένου βιβλίου για παιδιά;





Αυτό το πολύ ενδιαφέρον ερώτημα έθεσε η εδώ και 20 έτη εκπαιδευτικός Debra Kidd με άρθρο της στον ιστότοπο teachwire. Φέρνοντας ως παράδειγμα τις ζωηρές αντιδράσεις που είχαν οι μαθητές της όταν τους ζήτησε να προσπαθήσουν να δώσουν τη δική τους ερμηνεία σε ένα εικονογραφημένο βιβλίο με ελάχιστο κείμενο που χρησιμοποίησε ως διδακτικό υλικό, η Kidd κατέληξε στο συμπέρασμα πως «υποτιμούμε τη σημασία των εικονογραφημένων βιβλίων στη βιασύνη μας να δημιουργήσουμε αναγνώστες».
Ωστόσο, τι αξία έχει να δημιουργήσεις έναν αναγνώστη αν δεν έχει αναρωτηθεί πρώτα τι είναι αυτό που διαβάζει;
Όπως πολύ σωστά σημειώνει η συγγραφέας του άρθρου, τα παιδιά είναι πρωτίστως μικροί «αρχαιολόγοι», οι οποίοι αναζητούν επιμελώς το νόημα, την πρόθεση και τον σκοπό ενός κειμένου. Η συνοδεία της εικόνας προάγει τη συγκεκριμένη διαδικασία από πολύ μικρή ηλικία.
Γιατί είναι σημαντική η διαδικασία της ανασκαφής;
Διότι η «ανάγνωση» των εικόνων επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύξουν την τόσο σημαντική για την ενήλικη ζωή τους αναλυτική ικανότητα. Ποιος γονέας ή δάσκαλος δεν θα ήθελε να διαμορφώσει έναν άνθρωπο που θα μπορεί στο μέλλον να ερμηνεύει, εκτός από τα γλωσσικά, τα εξίσου σημαντικά οπτικά ερεθίσματα γύρω του, έχοντας επίγνωση πως τα πράγματα δεν είναι μόνο αυτό που φαίνονται; Έναν άνθρωπο που δεν θα σταθεί μόνο στο πρώτο επίπεδο ανάγνωσης μιας εικόνας, αλλά θα αναζητήσει την αλήθεια σε όλη της την πολυπλοκότητα σε ένα βαθύτερο επίπεδο;
Τα εικονογραφημένα παιδικά βιβλία σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρούνται επιφανειακά και η απομάκρυνση των παιδιών από αυτά από τα πρώτα σχολικά τους χρόνια έχει ως αποτέλεσμα να τα αποκόβουμε από μια πλούσια πηγή πληροφοριών και από μια διαδικασία που προωθεί τη δημιουργική σύνθεση των ερεθισμάτων. Γιατί μπορεί το κείμενο να είναι γλώσσα αλλά οι εικόνες μπορούν να εκφράσουν όλες τις γλώσσες.
Η πρόταση της Debra Kidd είναι άκρως ενδιαφέρουσα: τα ποιοτικά εικονογραφημένα βιβλία για παιδιά θα έπρεπε να διδάσκονται καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής εκπαίδευσης και να αξιοποιούνται στις σπουδές επικοινωνίας και τέχνης.
Ένα παιδί –θέλοντας και μη– πρόκειται να περάσει κάποια χρόνια πάνω από κάθε λογής βιβλία. Η εικονογράφηση όμως είναι εκείνη που θα το βοηθήσει να αναπτύξει το συναισθηματικό δέσιμο με το κείμενο. Σίγουρα πολλοί από τους μικρούς αναγνώστες θα περνούν τα διαγωνίσματα του σχολείου, όμως πόσοι από αυτούς θα γίνουν πραγματικοί λάτρεις του βιβλίου για το υπόλοιπο της ζωής τους;
Μήπως η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι να μη σταματήσουν (ποτέ) την ανάγνωση εικονογραφημένων ιστοριών;
Οι Εκδόσεις Παπαδόπουλος υποστηρίζουν με θέρμη αυτή την ιδέα γι’ αυτό και παρακάτω θα βρείτε δύο εικονογραφημένα παιδικά βιβλία με μικρό κείμενο και εντυπωσιακές εικόνες που εξάπτουν τη φαντασία των μικρών (και όχι μόνο) αναγνωστών:



Ένα βιβλίο που μετρά τουλάχιστον 15 μεταφράσεις και σχεδόν 50 έτη κυκλοφορίας. Όλα ξεκινούν όταν η Σοφία και η μαμά της ετοιμάζονται να πάρουν το τσάι τους, όταν ξαφνικά, δέχονται την απρόσμενη επίσκεψη μιας... τίγρης. Η ιστορία πλαισιώνεται από την κλασική εικονογράφηση της Judith Kerr ενώ το σύντομο και κατά κάποιο τρόπο μεταφορικό κείμενο έχει δεχτεί πολλές ερμηνείες, με όλες ωστόσο να διαθέτουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: πρόκειται για ένα βιβλίο που έχει προσφέρει σε χιλιάδες μικρά παιδιά καταφύγιο από την ανησυχία σε δύσκολους καιρούς.

Έτσι αισθάνομαι! του Christopher Silas Neal


Πώς μπορεί ένα παιδί να έρθει σε επαφή με την πληθώρα των συναισθημάτων, να μάθει να τα αναγνωρίσει, να μπορέσει να τα εκφράσει και να συλλάβει την έννοια της μετάβασης από το ένα συναίσθημα στο άλλο; O Christopher Silas Neal χρησιμοποιεί ένα σύντομο, επεξηγηματικό κείμενο και αφήνει τη λιτή, τρίχρωμη εικονογράφησή του να ταξιδέψει τους αναγνώστες στον μαγικό κόσμο των συναισθημάτων και της ερμηνείας τους.

Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017

Ο πατέρας που ήθελε να διασκεδάσει τον γιο του και δημιούργησε τον Τόμας το Τρενάκι





1942, Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας: Ο αιδεσιμότατος Wilbert Awdry προσπαθεί να διασκεδάσει τον 2,5 ετών γιο του, Christopher, την περίοδο που περνάει ιλαρά και έτσι αρχίζει να διηγείται ιστορίες με τρένα. Οι ιστορίες είναι πολύ ενδιαφέρουσες και σύντομα αποκτούν αρχή, μέση και τέλος. Ο Christopher ξεπερνά την ιλαρά και τα Χριστούγεννα λαμβάνει ως δώρο από τον πατέρα του μια μπλε ατμομηχανή. Ο μικρός ξετρελαίνεται με το δώρο του και αποφασίζει να δώσει στην ατμομηχανή το όνομα «Τόμας».
{1948: Αριστερά ο αιδεσιμότατος Wilbert Awdry με τη σύζυγο του Margaret και τα παιδιά τους. Ο γιος του Christopher, στέκεται τέρμα δεξιά}

Έτσι ακριβώς γεννήθηκαν οι ιστορίες του Τόμας του Τρενάκι και των φίλων του, καθώς το 1945 το πρώτο βιβλίο κυκλοφορεί στη Μ.Βρετανία με τίτλο «Οι τρεις ατμομηχανές» (The three railway trains) που όσο περίεργο και αν φαίνεται, αφορούσε τις περιπέτειες των ατμομηχανών, Έντουαρτ, Γκόρντον και Χένρι, και όχι του Tόμας. Το βιβλίο γνωρίζει μεγάλη επιτυχία και σύντομα ακολουθούν πολλές ιστορίες με πρωταγωνιστή τον Τόμας, το πραγματικά χρήσιμο τρενάκι. Μέχρι το 1972 - οπότε σταμάτησε να γράφει ο Wilbert Awdry - είχαν εκδοθεί 26 βιβλία του χαμογελαστού ήρωα.
Έκτοτε, ο Τόμας το Τρενάκι έχει συνδεθεί με αξίες όπως η φιλία, η συνεργασία, η ομαδικότητα, η τόλμη, η ευγένεια και η προσφορά, αλλά και με τη μοναδική σχέση που αποκτά ο πατέρας με τα παιδιά του, και κυρίως με τον γιο του. Απόδειξη αυτού είναι η επιστολή που έγραψε ο Wilbert Awdry απευθυνόμενος στον γιο του Christopher η οποία δημοσιεύθηκε στο δεύτερο βιβλίο της σειράς, με τίτλο «Ο Τόμας το Τρενάκι» (Thomas the Tank Engine):

‘’Αγαπητέ Κρίστοφερ,
Σε αυτό το βιβλίο θα βρεις τον φίλο σου τον Τόμας το Τρενάκι.
Ήθελε να βγει έξω από το σταθμό και να δει τον κόσμο.
Οι ιστορίες του θα σου εξηγήσουν πως το κατόρθωσε αυτό.
Ελπίζω να σου αρέσουν γιατί με βοήθησες να τις επινοήσω.
Με αγάπη, ο πατέρας σου’’

Ο Τόμας και οι φίλοι του πραγματικά ενίσχυσαν τον ιδιαίτερο δεσμό που είχε ο αιδεσιμότατος Awdry με τον γιο του και αξίζει να σημειωθεί πως ο Christopher συνέχισε αυτή την ιδιαίτερη κληρονομιά του πατέρα του, γράφοντας τα 14 από τα 40 βιβλία της σειράς, ενώ υπόγραψε με την πένα του καινούργιους τίτλους στο νέο λανσάρισμα της σειράς από το 2006 και έπειτα.
{Σε μεγαλύτερη ηλικία, αριστερά ο αιδεσιμότατος Wilbert Awdry και δεξιά, ο γιος του Christopher}

Με αφορμή τη Γιορτή του Πατέρα, η αληθινή ιστορία πίσω από τη γέννηση του Τόμας μας θυμίζει πόσο υπέροχα πράγματα συμβαίνουν όταν ένας πατέρας αφοσιώνεται στην ανατροφή και παίζει δημιουργικά με τα παιδιά του...πράγματα τόσο υπέροχα που αποκτούν διαχρονική αξία!

Τα βιβλία του Τόμας το Τρενάκι κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος

Τετάρτη, 14 Ιουνίου 2017

«Πάμε Διακοπές»: Η σειρά που αλλάζει την αντίληψη για τα εκπαιδευτικά βιβλία





Με τι έχει συνδυάσει ένα παιδί τις διακοπές;

Με πολλές βουτιές, ανακάλυψη του βυθού με τη μάσκα και κατασκευές στην άμμο ή με ατέλειωτες βόλτες με τα ποδήλατα ή ακόμα με την καταμέτρηση των παγωτών που καταναλώθηκαν μέσα σε ένα καλοκαίρι.

Παρόλο που για τον γονέα θα αποτελούσε ευσεβή πόθο, δύσκολα ένα παιδί θα συνδύαζε τις διακοπές με…εκπαιδευτικά βιβλία.

Αυτή την αντίληψη θέλησε να αλλάξει η δασκάλα Ευαγγελία Δεσύπρη και οι Εκδόσεις Παπαδόπουλος που επέλεξαν τον τίτλο «Πάμε Διακοπές» για την πιο δημιουργική και ευχάριστη σειρά εκπαιδευτικών βιβλίων.

Πράγματι, μόλις ανοίξετε τα βιβλία της συγκεκριμένης σειράς θα διαπιστώσετε πως οι σελίδες τους είναι γεμάτες με δραστηριότητες που ναι μεν έχουν στόχο να συμβάλλουν στην επανάληψη της ύλης που έχει ήδη διδαχτεί το παιδί και στην επιμόρφωση του γύρω από σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα, αλλά παράλληλα στοχεύουν και στη διασκέδαση του.

Η ίδια η συγγραφέας, κουβαλώντας την πολύχρονη εμπειρία της εκπαιδευτικού, πιστεύει πως τα παιδιά έτσι κι αλλιώς διψούν για μάθηση και κατορθώνουν να αγαπήσουν το βιβλίο όταν το αντιμετωπίζουν ως μια ευχάριστη δραστηριότητα και όχι ως αναγκαίο βάσανο.


Την ύλη των βιβλίων συμπληρώνουν και ενισχύουν τα κεφάτα και άκρως καλοκαιρινά σχέδια του Κώστα Θεοχάρη.

Πάμε Διακοπές λοιπόν, με διάθεση για γνώση, εμβάθυνση και εξέλιξη.